op te sporen
Dendrochronologie
Dit onderzoek wordt gebruikt om hout te dateren en is dus toepasbaar op alle kunstvoorwerpen uit hout (schilderijen op paneel, meubels, ... ) in zoverre de jaarringen maar te tellen zijn. Jaarringen of ouderdomsringen ontstaan tijdens de groei van een boom. Ieder jaar komt er één ring bij. De ringen variëren in breedte naargelang het klimaat van de plaats waar de boom groeit en het seizoen. Het patroon van de jaarringen is dan ook uniek en kan helpen om het hout van bomen uit dezelfde streek te dateren.
Er zijn echter beperkingen bij deze methode: ze werkt niet voor alle bomen (lindehout kan moeilijk gedateerd worden met dendrochronologie, omdat de bomen te snel groeien) en er moet voldoende materiaal om genoeg ringen te kunnen identificeren.
Toch kan dit interessante informatie opleveren. Zo kan een schilderij bijvoorbeeld gemaakt zijn op een houten paneel, afkomstig van een boom die nog niet gekapt was op het moment dat de schilder, aan wie het werk wordt toegeschreven, allang gestorven was.
Omgekeerd kan ook: in het bovenvermelde voorbeeld van de Heilige Maria Magdalena uit de Rendersverzameling, die aan MEMLING was toegeschreven, heeft dendrochronologie uitgewezen dat het werk geschilderd was op een eiken paneel van het begin van de 15de eeuw en afkomstig uit de Baltische regio, maar dat de gebruikte verf opgebouwd was uit meerdere moderne pigmenten
Hoofdinspecteur van de dienst kunstcriminaliteit van de Federale Politie te Brussel
