Authenticiteit en restauratie

Kunstwerken degraderen door de tijd heen. Ze worden vuil, mat, verkleuren. Ook kan er van alles gebeuren: oorlogen, overstromingen, branden. Om er dus ten volle van te kunnen genieten moeten we ze af en toe “opfrissen”. Restauratie van kunstwerken is dus in veel gevallen een absolute noodzaak. Blijft dan de vraag: in hoeverre is een gerestaureerd kunstwerk nog helemaal authentiek en wanneer wordt het eerder een werk van de restaurateur? Dit is een moeilijke vraag, waarop veel antwoorden te vinden zijn.

Slechte conservatie

Sommige conservators gaan ervan uit dat maar 25 % van een werk gerestaureerd mag zijn, opdat het nog als een authentiek werk kan beschouwd worden. Wat als er meer dan 25 % gerestaureerd moet worden? Slechte conservatie is vaak de oorzaak dat er meer hersteld moet worden. De restaurateur moet dan gaan zoeken naar de originele bedoeling van de artiest en trachten bepaalde delen zo getrouw mogelijk te reconstrueren. Hier zit men dan op de dunne lijn tussen interpretatie van een werk en “hermaken” van een werk.

Werken willen verbeteren

Bijkomend probleem is dat sommige restaurateurs de neiging hebben om de werken die ze in hun handen krijgen te “verbeteren” volgens hun eigen smaak of volgens de smaak van het moment. Wanneer er plots figuren en gebouwen verschijnen op een doek, die de originele schilder nooit gezien heeft, wordt het problematisch om nog te kunnen spreken van een authentiek werk.

Restaurateur: een ondankbaar beroep

Geen ondankbaarder beroep dan dat van restaurateur.

  • Als de restaurateur zijn werk goed gedaan is, ziet men zijn werk niet.
  • Is het resultaat goed, maar van eigen vinding, dan houdt men hem voor een· vervalser.
  • Laat het resultaat te wensen over, dan krijgt hij te horen dat hij een waardevol kunstwerk verprutst heeft. Zijn meesterschap ziet men niet, zijn ontoereikendheid des te meer.

 


© Copyright by Antiekexpert Karel Waegemans en
Axel Poels 
Hoofdinspecteur van de dienst kunstcriminaliteit van de Federale Politie Brussel

Reageren is niet mogelijk